Θυρεοειδίτιδα Hashimoto και Διατροφή

 Η Θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα. Πήρε το όνομά της από τον Hakarou Hashimoto, που πρώτος την περιέγραψε το 1912. Ονομάζεται ακόμα και «Χρόνια Λεμφοκυτταρική Θυρεοειδίτιδα» γιατί αποτελεί μία φλεγμονώδη αντίδραση του θυρεοειδούς στην επίθεση που δέχεται από το ανοσοποιητικό. Δηλαδή, η νόσος εκδηλώνεται, γιατί το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται ενάντια στον ίδιο τον οργανισμό και προκαλεί αποδιωργάνωση και καταστροφή του θυρεοειδούς αδένα. Πιο συγκεκριμένα, λαμβάνει έσφαλμένα την πληροφορία, ότι ζωτικές ουσίες, όπως οι ορμόνες του θυρεοείδη, είναι «εισβολείς» στο σώμα, οπότε παράγει λεμφοκύτταρα για να τις καταπολεμήσει. Η αυξημένη παραγωγή των λεμφοκυττάρων οδηγεί σε διόγκωση του θυρεοειδή αδένα και τις περισσότερες φορές σχηματίζεται σε αυτόν μία βρογχοκήλη που επηρεάζει την λειτουργία του.
Η εξέλιξη της νόσου είναι αργή και μπορεί να πάρει από μήνες μέχρι μερικά χρόνια για να εκδηλωθούν τα συμπτώματά της. Προσβάλλει κυρίως γυναίκες της μέσης ηλικίας και είναι λιγότερο συχνή σε άντρες. Μπορεί να υπάρχει η νόσος χωρίς να εμφανίζονται συμπτώματα και χωρίς να έχει σχηματιστεί βρογχοκήλη, ή να μην υπάρχουν συμπτώματα αλλά να υπάρχει βρογχοκήλη, ή να εμφανιστεί με συμπτώματα αρχόμενου υποκλινικού θυρεοειδισμού ή με συμπτώματα έκδηλου θυρεοειδισμού. Τα βασικότερα συμπτώματα όταν υπάρχουν είναι :
  •  Κόπωση
  •  Υπνηλία
  •  Δυσκολία στην μάθηση
  •  Αμνησία
  •  Ξηροδερμία
  •  Ξηρά μαλλιά και νύχια
  •  Οίδημα προσώπου
  •  Δυσκοιλιότητα
  •  Κράμπες
  •  Αύξηση σωματικού βάρους
  •  Αποβολές
  •  Πολυμηνόρροια
  •  Ευαισθισία στα φάρμακα
Η αιτιολογία της δεν είναι απολυτως γνωστή. Χαρακτηρίζεται ως «οικογενής» νόσος (όχι κληρονομική), δηλαδή μπορεί να πάσχουν από αυτήν πολλά μέλη της ίδια οικογένειας, ή κάποιο μέλος να έχει Hashimoto και κάποιο άλλο, να έχει ένα άλλο αυτοάνοσο νόσημα (π.χ. Διαβήτη τύπου Ι). Στην αιτιολογία της ακόμα αναφέρονται τα γονίδια, το περιβάλλον, η έλλειψη ή περίσσεια ιχνοστοιχείων από την διατροφή, οι λοιμώξεις, οι τραυματισμοί, το κάπνισμα, η έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία, οι ορμόνες, το stress κ.ά.
Η αντιμετώπιση είναι φαρμακευτική με χορήγηση Τ4. Συνιστάται επίσης συστηματική άσκηση και συγκερκιμένο διατροφικό μοντέλο, που θα αναλύσουμε παρακάτω :
 
ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΘΥΡΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO
 
Η Διατροφή που πρέπει να ακολουθήσει ένας ασθενής με Θρεοειδίτιδα Hashimoto πέραν από το αν θα είναι υποθερμιδική, ώστε να συνδυαστεί με απώλεια σωματικού βάρους, θα πρέπει να βασίζεται σε 3 άξονες :
1.    ΟΧΙ ΙΩΔΙΟ
2.    ΟΧΙ ΓΛΟΥΤΕΝΗ
3.    ΝΑΙ ΣΕΛΗΝΙΟ
 
Ιώδιο : Το βασικό στοιχείο που χρειάζεται ο Θυρεοειδής για την σύνθεση των ορμονών του είναι το Ιώδιο. Το ιώδιο προσλαμβάνεται από τον οργανισμό μας, από τις τροφές και από το νερό. Απορροφάται από το λεπτό έντερο, μπαίνει στην κυκλοφορία και από εκεί φτάνει στον Θυρεοειδή. Το τόσο σημαντικό ιώδιο για τις λειτουργίες του θυρεοειδή, είναι απαραίτητο να προσλαμβάνεται ημερησίως. Αυτό όμως δεν ισχύει για την Hashimoto. Στην περίπτωση αυτή, η μεγάλη πρόσληψη Ιωδίου θα δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόβλημα. Το πρώτο χαρακτηριστικό, λοιπόν, που πρέπει να έχει το διαιτολόγιο, είναι τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε Ιώδιο. Παρακάτω αναφέρονται τα τρόφιμα που πρέπει και δεν πρέπει να καταναλώνει ένας σθενής σε σχέση με την περιεκτικότητά τους σε Ιώδιο :
ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΟΥ ΒΟΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΗ
(χαμηλής περιεκτικότητας σε Ιώδιο) :
 
Καρότα
Σπανάκι
βερίκοκκα
σπαράγγια
ελαιόλαδο
αβοκάντο
ηλιόσποροι
μπανάνες
λιπαρά ψάρια
πράσινο τσάι (αυξάνει τις καύσεις του θυρεοειδή και δίνει ενέργεια)
 
ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ, ΟΧΙ ΝΑ ΚΟΠΟΥΝ
(μέση ή υψηλή περιεκτικότητα σε Ιώδιο) :
 
ψάρια (κυρίως ο βακαλάος)
θαλασσινά
λάχανο
μαρούλι
μπρόκολο
μουστάρδα
φασόλια
λιναρόσπορος
γλυκοπατάτες
φυστίκια
σόγια και τα προιόντα αυτής
φύκια
ιωδιούχο αλάτι (συνήθως συνίσταται μία ελάχιστη δόση των 50 μικρογραμμαρίων / ημέρα)
 
ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ :
καφές
αναψυκτικά τύπου cola
κάπνισμα
αλκοόλ
 
Σελήνιο : Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η λήψη Σεληνίου. Το Σελήνιο εμποδίζει την μετατροπή της Τ4 σε Τ3, επηρεάζει τον μεταβολισμό του Ιωδίου και μειώνει το επίπεδο των αντισωμάτων που καταστρέφουν τον θυρεοειδή στην Hashimoto. Εάν κάποιος αποφασίσει να λάβει Σελήνιο ως συμπλήρωμα δεν θα πρέπει να το κάνει χωρίς την σύμφωνη γνώμη του γιατρού του, καθώς επηρεάζει την Τ4 και θα πρέπει να καθοριστεί η δόση. Εκείνος ξέρει εάν απαιτείται χορήγηση σεληνίου και πόσο. Τρόφιμα πλούσια σε Σελήνιο είναι :
εντόσθια κρεάτων,
δημητριακά ολικής αλέσεως,
τόνος,
κρεμμύδια,
ντομάτες και πολλά άλλα λαχανικά και φρούτα.
 
Γλουτένη : Οι τελευταίες μελέτες, δείχνουν πως κάποιος ασθενής με Hashimoto θα πρέπει να αποφεύγει και τα τρόφιμα που είναι πλουσία σε γλουτένη. Η γλουτένη είναι μία πρωτείνη που βρίσκεται στο σιτάρι, στην σίκαλη, στην βρώμη, στο κριθάρι και στο καμούτ. Δίαιτα ελέυθερης γλουτένης σημαίνει αποφυγή πάρα πολλών προιόντων του εμπορίου. Στα φαρμακεία υπάρχουν ειδικά τρόφιμα (αλεύρι, μακαρόνια, ψωμί κ.τ.λ) χωρίς γλουτένη για άτομα που έχουν Hashimoto ή κοιλιοκάκη. Ωστόσω, πρέπει να επισυμάνουμε πως η εφαρμογή δίαιτας ελεύθερης γλουτένης για ασθενείς με Hashimoto, παρ' όλο που είναι πολύ διαδεδομένη στο εξωτερικό (κυρίως Αμερική) στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα.